Bilgi ve Belge Yönetimi nedir?

Bilgi ve Belge Yönetimi ya da kısaca BBY; Türkiye’de dört yıllık lisans ve lisansüstü düzeyde eğitimi verilen bir bölümün adı olup aynı zamanda disiplinler arası akademik bir çalışma alanıdır.

analysis-1841158_640

Bilgi Yönetimi veya Enformasyon Yönetimi (Information Management) insanların zihinsel bilgilerinin (knowledge) yönetimiyle ilgilenmez. Bu açıdan “Knowledge Management – Bilgi Yönetimi” ile “Information Management – Enformasyon Yönetimi” ayrı çalışma alanlarıdır. Biz Türkçede büyük çoğunlukla her iki tür “bilgi” kavramını da “bilgi” terimi ile karşıladığımız için işler burada karışıyor. Uluslararası alanda olduğu gibi ülkemizde de bu konuda tartışmalar ve anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Kavram karmaşasını bir kenara bırakırsak Bölüm adını ve kapsamını anlayabilmek için öncelikle ilgili terimleri anlamalıyız.

Bilgi Yönetimi (Information Management) “nesne olarak somut hale gelmiş bilgi” ve “bir süreç olarak bilgi” ile ilgilenir. Yani hangi tür ve formatta olursa olsun kayıt altına alınmış olan bilgiler ile bilgi, veri ve belge işleme gibi süreçler Bilgi Yönetiminin alanına girer. Bilgi Yönetimi açısından bilgi taşıyan her tür nesne bir bilgi kaynağı olmasının yanında aynı zamanda birer “belge”dir. Yani, kitap, dergi, arşiv malzemesi, kil tablet, heykel, bir bitki, insan ya da hayvana ait kataloglanmış bir müze malzemesi (kemik, vs.) gibi nesneler de birer “belge”dir. Bu açıdan bakıldığında “belge” ile “bilgi”nin hemen hemen aynı anlama geldiği dolayısıyla “bilgi yönetimi” ile “belge yönetimi” kavramları arasında pek de fark olmadığı söylenebilir.

library-869061_1920.jpg

Özetle, Bilgi Yönetimi, üzerine bilgi kayıt edilmiş malzemelerin  (metin, veri arşivleri, resim, ses, canlandırma, web sayfası, vb.) seçimi, sağlanması, düzenlenmesi, kullanımı, korunması, yararlandırılması, ayıklanması, imhası gibi tüm süreçleri içerir.

2002 yılından itibaren Türkiye’deki Kütüphanecilik ve Arşivcilik Bölümleri yeniden yapılanmaya giderek “Bilgi ve Belge Yönetimi” adını almıştır. Aslında Bölüm adlarının yalnızca “Bilgi Yönetimi” olması yeterli olabilirdi. Zira “her belge aynı zamanda bir bilgidir” denilebilir.  Bölüm adlarında ayrıca “belge”ye vurgu yapılması yeni bölümlerin belge yönetimi ve arşivciliği dışlamadığını ve bu alanları da sahiplendiğini göstermektedir.

ball-63527_640.jpg

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümünü bitirenler farklı unvanlar alsa da temelde Bilgi Yöneticisi veya Bilgi ve Belge Yöneticisidirler. Ancak, çalıştıkları alana göre kütüphaneci, arşivci, dokümantalist adlarını alabilirler. Prof. Dr. İrfan Çakın’ın da işaret ettiği gibi, “Nasıl Hukuk Fakültelerinden mezun olanlar avukat, yargıç ya da savcı olmadan önce “hukukçu” iseler, “Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümlerinden” mezun olacaklar da, benzer bir yaklaşımla, çalıştıkları yerlere bakılmaksızın önce “Bilgi ve Belge Yöneticileri” olarak” düşünülmelidir.

Kaynaklar

Çakın, İ. (2000). Bilgi profesyonellerinin eğitiminde yeniden yapılanma: Hacettepe Üniversitesi örneği. Türk Kütüphaneciliği, 14(1), 3-17.

Tonta, Y. (2004). Bilgi yönetiminin kavramsal tanımı ve uygulama alanları.  Kütüphaneciliğin Destanı Uluslararası Sempozyumu: Saga of Librarianship International Symposium içinde (ss. 55-68). Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi.



Kategoriler:Bilgi yönetimi, Genel

Etiketler:, , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: